A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Creating default object from empty value

Filename: helpers/news_helper.php

Line Number: 161

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Creating default object from empty value

Filename: helpers/news_helper.php

Line Number: 163

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Creating default object from empty value

Filename: helpers/news_helper.php

Line Number: 168

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Creating default object from empty value

Filename: helpers/news_helper.php

Line Number: 172

Sağlığa zararlı plastikleri nasıl ayırt edeceğiz?
Sağlığa zararlı plastikleri nasıl ayırt edeceğiz?

Sağlığa zararlı plastikleri nasıl ayırt edeceğiz?

Çok uzağa gitmeye gerek yok, yalnızca evinize bakmanız plastiğin yaşamımızın ne kadar içinde olduğunu anlamaya yetecektir. Gıda ve içecek ambalajları, saklama kapları, poşetler, duş perdeleri, oyuncaklar, kumandalar, telefonlar hatta mobilyalar hepsi plastik içerebiliyor. Plastik hayatı kolaylaştırırken, yalnızca çevre kirliliği değil bir çok ciddi sorunu da beraberinde getiriyor.

Her yıl ortalama 100 milyon ton plastik üretiliyor. Plastik yalnızca evlerimize değil, hiç farkettirmeden vücudumuza da giriyor, vücudumuzun ve çevrenin dengesini bozuyor. Metabolizmamız uzun vadede olumsuz etkileniyor, genelde arkasında kanıt bırakmadan neden olduğu hastalıklarda suçluyu farkında bile olmuyoruz. Plastik hayatımızın her alanında yer alsa da özellikle gıda ve giysilerde kullanılan plastik tehlikenin boyunu daha da artırıyor.

Reçine tanımlama kodları neden önemli?

Benim tavsiyem plastiği hayatınızdan uzaklaştırmanız, mümkün olduğunca az kullanmanız yönünde olsa da, kullanılması gereken durumlarda hangi plastik türünün hangi riskleri taşıdığını da bilmekte yarar var. Bunu "reçine tanımlama kodu" olarak bilinen sınıflandırma sistemi ile anlamak mümkün. Reçine tanımlama kodu çoğu plastik kap, şişe ve bidonun altında yer alan ve ambalajın ne tür bir plastik olduğunu betimleyen bir kod.

 

#01 Polietilen terafalat (PET)

Polietilen Terefelat, bilinen adıyla pet alkolsüz içecekler, su, meyve suyu gibi ürünlerde ambalaj olarak kullanılan bir plastik çeşidi. PET güvenli olarak kabul edilse de aslında üretiminde kullanılan antimon metali içeceğe karışabiliyor.

Avrupa ve Kanada'da yapılan bir araştırma incelenen 63 farklı marka suda, temiz kaynak suyuna göre 100 kat daha fazla antimon metali bulunduğunu ortaya çıkardı.

Aynı araştırma, suyun bu amalajda bekleme süresi uzadıkça antimon miktarının daha da arttığını belirledi. Suya salınan antimon miktarında güneş ışığına maruziyet, yüksek sıcaklıklarda kalma ve suyun pH derecesinin etkili olduğunu da gösterdi.

Pet şişelerde bulunan bromlu bileşiklerde suya karışabiliyor. Brom merkezi sinir sistemini bastırarak, paranoya ve diğer psikolojik sorunları tetikleyebiliyor.

 

#02 Yüksek Yoğunluklu Polietilen (HDPE)

Az zararlı bir plastik çeşidi kabul edilen HDPE genellikle süt, ayran, su gibi içecekler, bakliyat ürünleri,  ve temizlik malzemelerinde ambalaj olarak ve plastik torbalarda kullanılıyor. HDPE (çoğu plastik gibi) östrojenik kimysal salınımına neden olduğu belirlenmiş bir malzeme.

Yapılan bir çalışma plastik ürünlerin % 95'inin östrojenik aktivite gösterdiği, yani hormonel sisteminizi bozabilecek, hücre yapısını değiştirecek, bebekler ve çocuklar için risk oluşturabileceğini gösterdi. Bu araştırmada plastiklerde en bilinen toksik madde Bispeol (BPA) içermediğini iddia eden ürünlerin dahi diğer östrojenik kimyasalları içerdiği ortaya çıkarıldı.

 

#03 Polivinil Klorid (PVC)

PVC plastik türü sert ya da esnek olabilen ve genellikle kablo kaplamalarında, sentetik deri imalatında, tıbbi tüp, ilaç kabı, plastik oyuncaklar, masa sandalye gibi plastik mobilyalar, zemin kaplamaları vb. ürünlerde kullanılmaktadır.

PVC, bir ftalat olan  esneklik ve yumuşaklık artırıcı DEHP'de dahil olmak üzere bir çok toksik kimyasal içermektedir. Ftalat'lar "cinsiyet-bozucu" kimyasallardan biridir ve bir çok türün erkeklerinde kadınsılığı artırıcı etki gösterir. Bu toksinler vahşi doğada testis kanseri, genital bozukluklar, sperm sayısında azalma, ve kutup ayıları, balinalar, geyikler ve diğer bazı hayvanlarda kısırlığa neden olmaktadır. Bilim adamları ftalat'ların insanlar üzerinde de benzer etkilere neden olduğunu düşünüyor.

 

#04 Düşük Yoğunluklu Polietilen (LDPE)

Az zararlı olarak kabul edilen diğer bir plastik çeşidi ise plastik poşetler, plastik bardaklar,  kağıt süt kapları  vb. ürünlerde kullanılan LDPE. LDPE, BPA içermese de, HDPE'de olduğu gibi östrojenik kimyasal salınımına neden olma riski var.

 

 

#05 Polipropilen (PP)

PP plastikler yoğurt kabları, çocukların severek tükettiği puding kapları, tıbbi ürünler, paket servis ambalajları vb. ürünlerde kullanılıyor. Polipropilen yüksek ısıya dayanımı sayesinde kimyasal salınımına neden olmuyor dense de yapılan araştırmalar kimyasal salınımının olduğunu gösteriyor.

 

 

#06 Polistren (PS)

Strafor olarak da bilinen Polistren tabak, bardak, paket servis ambalajı, et ve tavuk ürünlerinde ambalaj vb. amaçlarla kullanılıyor. Polistren, sinir sistemine zarar veren ve kansere neden olan stiren'in yemeğinize geçmesine neden oluyor.

 

Polistren kaplardan stiren salınımını artıran en önemli faktör sıcaklık. Bu nedenle bu ürünleri sıvak yiyecek ve içecekler (sıcak ve güzel bir kahve) için kullanmak çok riskli.

 

#07 Diğer

Bu tanımlama ise yukarıdaki plastik türlerinden hiç birine girmeyen, ya da bunların karışımından oluşan plastikleri sınıflandırmak için kullanılan genel bir tanım. #7 ile tanımlanmış plastiklerde hangi toksik maddelerin olduğunu bilmek çok zor, fakat büyük ihtimalle BPA, ya da benzer tehlikedeki Bisphenol-S (BPS) içeriyorlar.

BPA ve BPS hormonel sistem baskılayıcıları, bunun anlamı bu kimyasallar vücudunuzda hormon etkisi göstererek vücudunuzun çalışmasını, ya da kendi hormonlarınızın çalışmasını bozuyor. Endokrin sistem tarafından salgılanan hormonlar ruh hali, büyüme ve gelişim, doku fonksiyonları, metabolizma, cinsel fonksiyonlar ve üreme gibi hayatı fonksiyonları yönettiğinden hormon yapısını ya da çalışmasını bozacak bu kimyasallar çok zararlı.

Anne karnında Bisphenol bileşiklere maruz kalan fetüsün kromozom yapısı bozularak genetik bozukluklar ve düşük tehlikesi ortaya çıkıyor. Bu kimyasalların sadece bebeklerde değil, çocuk ve yetişkinlerde de olumsuz etkileri nedeniyle, sperm sayısını düşürmek, erken ergenliğe sebep olmak, üreme döngüsünü ve yumurtalık fonksiyonlarını bozmak, kanser ve kalp krizi ve daha bir çok sağlık sorununa neden olmak gibi tehlikeli sonuçları olduğunu gösteren güçlü kanıtlar var.

Plastik çevre için de büyük risk oluşturuyor

Plastik ürünler yalnızca kullanılırken sağlık sorunu değil, kullanıldıktan sonra da bertaraf sorununa neden oluyor. Plastiklerin % 50'si çöp alanlarına giderken (ve burada oksijensizlik ve mikroorganizmaların azlığı nedeniyle yüzyıllarca kalırken) geri kalan % 45'ten fazla bölüm ise ortalıktan yok olmuş gibi görünse de deniz yaşamını tehdit ediyor ve gıda zincirine katılıyor.

Plastikler, DDT, PAH gibi tarım ilaçları, PCB ve diğer organik kirleticiler için bir sünger gibiler. Bu özellik plastiklerin besin zincirinde yer almasını ve gün geçtikçe oranlarının artmasını daha da tehlikeli hale getiriyor.

Plastik kullanımı azaltmanız için ipuçları

  • Plastik poşet yerine yeniden kullanılabilir bez çantalar kullanın
  • Kahve almaya kendi kupa bardağınız ile gidin
  • Plastik şişelerde su almak yerine cam şişeyi tercih edin
  • Yiyecekleri plastik torbalarda saklamak yerine cam kavanozlarda saklayın
  • Kullan at mutfak eşyalarından kaçının
  • Mümkün olduğunca toptan alışveriş yapın
  • (Sağlığınız için) Plastik mutfak eşyalarınızı cam ya da seramikle değiştirin (Çevre için eskilerin geri dönüşüme gittiğinden emin olun)

İşlenmiş ve fabrikasyon gıdalar genellikle plastik ambalajlar içinde olduğundan (ya da kısmi olarak içerdiğinden) beslenme şeklinizi değiştirerek taze ve işlenmemiş gıdalar sizi plastik kaynaklı toksinlerden koruyacaktır.

Daha fazla bilgi için İngilizce makaleler

Resin Identification Code @ Wikipedia
Polypropylene Under Heat Releases Toxic Chemicals
Most Plastic Products Release Estrogenic Chemicals: A Potential Health Problem That Can Be Solved
Herbal How To Guide

Sağlıkiçerisinde 41553 defa görüntülendi
Yeşiloji'de yer alan içerikleri kendi web siteniz, blogunuz ya da başka sayfalarda, kaynak belirterek ve ilgili içeriğe bağlantı(link) vererek kullanabilirsiniz.
Yukarıdaki içerikte eksik, hata ya da benzeri bir sorun olduğunu düşünüyorsanız düzeltme için iletişim formunu kullanabilir veya yorum bırakabilirsiniz.
Okuyucu Yorumları
Bu habere ilişkin yorum yapan olmadı. İlk yorum yapan siz olabilirsiniz.
Yalnızca kayıtlı üyeler yorum yazabilirler. Lütfen yorum yazmak için öncellikle giriş yapınız.
Hızlı Giriş:
Yeşiloji.com'a en son eklenen haberler
Elinizdeki atıkları geri dönüşümle nerede / nasıl değerlendirirsiniz?“Düşük karbon” kahramanları aranıyorTemiz Üretim Nedir?Trafiğe kayıtlı araç sayısı 19 milyon sınırına dayandıİş Hayatı - Özel Hayat dengesinde en iyi ve en kötü ülkelerSürdürülebilir Yeşil Binalar ile Sürdürülebilir Yerleşmenin  Belgelendirilmesine Dair Yönetmelik (Tam Metin)Yeşil Bina Yönetmeliği YayımlandıYenilenebilir Enerji Kredisi alabileceğiniz bankalarAkçansa Biyoçeşitlilik Proje Yarışmasının kazananları açıklandıHybrid Otomobiller hem bütçeye hem doğaya dostSürdürülebilir Üretim Sempozyumu 2014Köy okullarına bilgisayar bağışı kampanyasıDünya Rüzgar Enerjisi Kapasitesi 2020 yılına kadar 2 katına çıkacakSağlık Sektöründe Sürdürülebilirlik, Yeşil HastanelerYenilenebir Enerji ile hem çevreyi hem ekonomiyi koruyalım2035'e kadar 49 trilyon dolar enerji yatırımı gerekiyorToyota fabrikasını çatısına 500 kw'lık güneş panelleri kurulduObama kömür kirliliğine dur demek için harekete geçiyorAvrupa'nın karbon emisyonları düşmeye devam ediyorBill Gates Dünyanın en ölümcül hayvanına savaş açtıAlmanya enerji ihtiyacının %74'ünü yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlayarak bu ayın 2. rekorunu kırdıGoogle direksiyonu ve pedalları bile olmayan sürücüsüz elektrikli aracını ortaya çıkardıÇöpten gelen 30 milyar dolar2050'de Danimarka'da %100 yenilenebilir enerji mümkünYaşayan binalar, yeşil bitkiler duvarlarınıza hayat katıyor...Dünyanın en büyük kömür santrali Rusya'da kuruluyorÇin hava kirliliğini önlemek için milyonlarca aracı trafikten çekiyor...Brezilyalı öğrenciler ABD huzurevlerindeki yaşlılarla sohbet ederek İngilizce öğreniyorAlmanyada Nükleer'in payı azalırken Yenilenebilir Enerji'nin payı artıyorEn yeşil olmadan önce en dürüst olmak; GENSED 3. Olağan Genel Kurul Toplantısını GerçekleştirdiTürkiye'nin en iyi iş verenleri açıklandıDünyanın en büyük takip sistemli güneş enerji santrali Kaliforniya'da tamamlandıKartal Belediyesi'nden hem hayvanları hem çevreyi koruyan uygulamaAvrupa Yeşil Başkenti, European Green Capital 2016Binamın Enerji Sınıfı Düşük Çıkarsa Ne Olacak?Internetin yeni trendi, #BebekKaşlarıTürkiye'nin en iyi iş vereni açıklandı4. Uluslararası %100 Yenilenebilir Enerji Konferansı ve SergisiDünya Bankasından Yenilenebilir Enerji Projelerinin Finansmanı için 350 Milyon DolarKüresel ısınma tüm deniz kaplumbağalarını dişi yapabilirPamuktan yapılan organik batarya 20 kat daha hızlı şarj oluyorAvrupa'nın fosil yakıt ve doğal kaynakları çok yakında tükenecekÇin hava kirliliğini önlemek için güneş enerjisi kapasitesini 70.000 MW'a çıkartacak